28 kwietnia 2023 roku w życie wejdzie nowelizacja ustawy o charakterystyce energetycznej budynków oraz ustawy prawo budowlane. Nowelizacja ta ma na celu implementację do naszego porządku prawnego szeregu dyrektywy unijnych oraz służy stosowaniu rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczących efektywności energetycznej i zarządzania unią energetyczną oraz działaniami w dziedzinie klimatu. Znowelizowane przepisy wprowadzają szereg zmian w zakresie sporządzania i posługiwania się świadectwami charakterystyki energetycznej, doprecyzowania regulacji dotyczących ich weryfikacji, obowiązku okresowych kontroli systemów ogrzewania i klimatyzacji oraz przedstawiania świadectw charakterystyki energetycznej budynków lub ich części przy zawarciu umowy sprzedaży czy umowy najmu. Zanim jednak przedstawię podsumowanie najistotniejszych zmian w tym zakresie oraz ich wpływu na szeroko pojęte bezpieczeństwo energetyczne, najpierw wyjaśnię, co to jest w ogóle świadectwo charakterystyki energetycznej budynku.

Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku jest dokumentem, w którym określone są parametry i całkowita wielkość zapotrzebowania energetycznego budynku lub jego części (np. lokal mieszkalny lub lokal użytkowy), niezbędne w celu ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Dokument charakterystyki energetycznej zawiera dane identyfikacyjne budynku lub jego części oraz zalecenia określające zakres i rodzaj robót budowlano-instalacyjnych, które poprawią charakterystykę energetyczną budynku lub jego części.

Dla jakich budynków sporządza się świadectwo charakterystyki energetycznej, wyłączenia

Obowiązek sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej budynku powstaje w sytuacji, gdy właściciel, zarządca, jak również osoba, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu zamierza zbyć lub wynająć budynek lub lokal. Jeśli wykorzystujemy budynek lub lokal na własny użytek, nie mamy obowiązku sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej. Z kolei w przypadku budynków wybudowanych od dnia 28 kwietnia 2023 roku przywrócony został obowiązek inwestora do dołączenia świadectwa charakterystyki energetycznej budynku do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.

Świadectwo powinno zostać przekazane w oryginale w przypadku sporządzania aktu notarialnego zbycia budynku lub lokalu, lub w kopii (ewentualnie w formie wydruku świadectwa sporządzonego w formie elektronicznej) w przypadku zawarcia umowy najmu.

Z obowiązku sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej zwolnione są m.in. budynki:

  • podlegające ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;

  • używanych jako miejsce kultu i do działalności religijnej;

  • przemysłowych oraz gospodarczych niewyposażonych w instalacje zużywające energię, z wyłączeniem instalacji oświetlenia wbudowanego;

  • mieszkalnych, przeznaczonych do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku;

  • wolnostojących o powierzchni użytkowej poniżej 50m2.


Kto i w jakiej formie sporządza świadectwo charakterystyki energetycznej, okres ważności dokumentu

Obowiązek zapewnienia świadectwa charakterystyki energetycznej budynku spoczywa na właścicielu lub zarządcy budynku lub jego części. Dokument jest natomiast sporządzany przez osobę uprawnioną na podstawie wpisu do wykazu osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków prowadzonym przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. Dokument świadectwa jest sporządzany w formie papierowej i opatrzony numerem nadanym w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków oraz podpisem osobistym osoby uprawnionej, lub w formie elektronicznej i opatrzony numerem nadanym w centralnym w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków oraz kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym osoby uprawnionej. Świadectwo jest ważne przez 10 lat od dnia jego sporządzenia, traci natomiast swoją ważność przed upływem tego terminu w przypadku, gdy zmianie ulega charakterystyka energetyczna budynku lub jego części w wyniku przeprowadzonych robót budowlano-instalacyjnych.

Obowiązek ujawnienia danych ze świadectw charakterystyki energetycznej

W przypadku gdy dla budynku lub jego części zostało sporządzone świadectwo charakterystyki energetycznej, to w ogłoszeniu lub reklamie dotyczących ich zbycia lub najmu należy podać wskaźniki rocznego zapotrzebowania na energię użytkową, energię końcową i nieodnawialną energię pierwotną, udział odnawialnych źródeł energii w rocznym zapotrzebowaniu na energię końcową oraz jednostkową wielkość emisji CO2.

Istnieje także obowiązek umieszczenia kopii świadectwa charakterystyki energetycznej albo wydruku świadectwa sporządzonego w formie elektronicznej w widocznym miejscu w budynkach o powierzchni użytkowej przekraczającej 500 m2, w których są świadczone usługi dla ludności, a także w budynkach zajmowanych przez organy wymiaru sprawiedliwości, prokuraturę oraz organy administracji publicznej przekraczających 250 m2, w których obsługuje się interesantów.

Świadectwo charakterystyki energetycznej dla grupy lokali

Możliwe jest też sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej dla grupy lokali mieszkalnych w liczbie egzemplarzy odpowiadającej liczbie tych lokali, po spełnieniu określonych warunków, m.in. gdy mają jednakową powierzchnię użytkową oraz jednakowe rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe i instalacyjne oraz są położone w bryle budynku w sposób pozwalający na przyjęcie jednakowych charakterystycznych parametrów technicznych w zakresie ich powierzchni użytkowej, powierzchni przegród zewnętrznych oraz kubatury.

Kara za nieprzestrzeganie nowych przepisów

Nowe przepisy przewidują karę grzywny za nieprzestrzeganie przepisów o świadectwach charakterystyki energetycznej, m.in. za brak przekazania takiego świadectwa pomimo obowiązku ustawowego, czy z powodu sporządzenia świadectwa przez osobę nieuprawnioną lub wbrew wymogom ustawowym.

Czemu służy nowelizacja

Nowelizacja ustawy ma na celu promowanie zwiększenie świadomości społecznej w zakresie możliwości oszczędzania energii w budynkach oraz budownictwa efektywnego energetycznie. Dane zawarte w świadectwach charakterystyki energetycznej mają za zadanie zobrazować orientacyjne koszty energetyczne utrzymania budynku lub jego części, co pozwala oszacować koszty eksploatacyjne budynku lub lokalu przez potencjalnego nabywcę lub najemcę.